“Kiedy bajka się skończy, będziemy wiedzieli więcej, niż teraz”
(Hans Christian Andersen)

  Krzysztof Kain May pokazuje nam swoje prace inspirowane baśniami, głównie baśniami Jana Christiana Andersena. Co ciekawe, nie pamięta ich z dzieciństwa - zaczął je czytać zaledwie trzy lata temu, więc jego widzenie Andersena jest widzeniem człowieka dorosłego, nie ma nic wspólnego z sentymentalnym powrotem do ulubionej książki "wieku niewinności".

  Prace te dzielą się wyraźnie na dwie grupy. Pierwsza to ilustracje na kartonie, malowane akrylem, uzupełniane czasem temperą, bądź kredką. Są one potraktowane graficzne, wypełniane emocjonalnymi niekiedy zestawieniami intensywnych barw. Można zauważyć w nich czytelne nawiązania do niektórych tradycji sztuki XX wieku - pasteli Redona, czy malarstwa de Chirico. Krzysztof Skain May, co jest charakterystyczne, trzyma się wiernie litery tekstu, ale potrafi zamienić dosłowność na przekonujący obraz baśniowości i fantazji.

  Druga grupa to prace dużego formatu, malowane akrylem na płótnie, zdjęte z blejtramów i przeznaczone do zwijania i swobodnego wieszania. Widać w nich duchowe pokrewieństwo artysty z Nikiforem, czy Celnikiem Rousseau. Nawiązują one do malarstwa naiwnego, a nawet z pogranicza kiczu. Płótna te mogą się nieco kojarzyć z wiejskimi makatkami z ich inskrypcjami "ku pamięci" i prostotą przekazu. Artysta wybiera z tekstu momenty nasycone znaczeniem i przy pomocy malarskich środków – intensywnego koloru, ekspresyjnego rysunku - trafia we właściwy ton emocjonalny. Integralnym elementem tych prac są cytaty z poszczególnych baśni, umieszczone niejako – "ku pamięci", a na pewno - by "nie poddawać się smutkowi".

  Obrazy Krzysztofa są podobne w nastroju do baśni Andersena. W pierwszej chwili mogą zaskakiwać nawet przygnębieniem. Jako obsesyjne można odczytać tak częste umieszczanie w nich motywu śmierci - czarnej postaci w płaszczu z kapturem i z kosą. Ale czy nie jest tak i u Andersena? Śmierć w jego baśniach jest czymś zwyczajnym, pojawia się w pewnym momencie życia jako coś naturalnego, przychodzi po prostu z ulicy, a jej nadejście nie jest bynajmniej witane panicznym strachem. Śmierć nie czyha tu złowieszczo, istnieje w tle, jako coś, co musi kiedyś nadejść. Krótkie cytaty z baśni, które artysta umieszcza w swoich pracach, niosą dobry przekaz – BÓG NIGDY NIE UMIERA, UFAJ BOGU I SOBIE, ŻYCIE JEST NAJPIĘKNIEJSZĄ BAŚNIĄ... Kiedy sięgniemy do książki, zachęceni być może umieszczanymi skrupulatnie u dołu prac tytułami baśni, przekonamy się, jak są one pełne nadziei.

  My nie znamy Andersena. Zdarzyło nam się zapewne w dzieciństwie czytać "Calineczkę", "Świniopasa", "Królową Śniegu", ale o "Najpiękniejszej róży świata", uosabiającej największą miłość, której źródłem jest Chrystus, albo o najszczęśliwszym człowieku świata, czyli o "Dyrektorze teatru marionetek" chyba niewielu z nas słyszało. Oby prace Krzysztofa stały się dla nas zachętą do powrotu do książek - wydawałoby się - dla dzieci. A tymczasem, jak pisze autorka nowego przekładu baśni Andersena, Bogusława Sochańska - "To bardzo poważna literatura, tyle że w baśniowej szacie". Bowiem Andersen nie pisał tylko po to, by spełniać dziecięce marzenia. Jego baśnie bywają straszne, nawet okrutne, a styl pisania - kpiący, pełen ironii i uszczypliwości. Dzieciom wystarczy wyjęta z baśni sama anegdota. Dostaną po prostu ciekawą opowieść, a dorosły - o ile zechce - jeszcze coś więcej. Myślę, że do tego właśnie ma ochotę zachęcić nas Krzysztof Skain May.